Tesfa Financial Wisdom

"ክረዲት ካርድ ምጥቃም ሓደገኛዩ" ዝብል ርእይቶ ብብዝሒ ይስማዕዩ። ስለምንታይ? ብቐዳምነት፣ ክረዲት ካርድ እንታይ ማለት እዩ? ኣብ ዱኳናት፣ ኣብ ቤት መግቢታት፣ ኣብ ጉዕዞናን ኣብ ካልኦት ኣጋጣሚታትን ዘድልዩና ነገራት ንምግዛእ ብልምዲ ንጥቀመሎም፣ 3 ቀንዲ ኣገባባት ኣለውና። ንሶም ከኣ፣ ጥረ ገንዘብ፣ ደቢት ካርድን፣ ክረዲት ካርድንዮም። ንኣብነት፣ ናይ 100 € ንብረት ጥረ ገንዘብ ጌርና እንተኸፊልናዮ፣ ኣብ ኢድና ዝሓዝናዮ ገንዘብ ብ 100 € ይጎድል። ብደቢት ካርድ ጌርና እንተኸፊልናዮ ኸኣ፣ ኣብ ባንክ ዘቐመጥናዮ ገንዘብ ብቕጽበት ብ 100 € ይጎድል። ብክረዲት ካርድ እንተኾይኑ ግን፣ እቲ   ካርድ ዝሃበና ባንክዩ ኣቐዲሙ ዝኸፍሎ። ስዒቡ እቲ ባንክ፣ ብኸምዚ ኣገባብ ኣብ 30 መዓልቲ ዝተኣከበ ገንዘብ፣ ኣብ ወሽጢ ዝተወሰነ ግዜ (ብልምዲ 3 ሰሙን) ክንከፍሎ ከምዘለና   ወረቐት ይሰደልና። ኣብ ውሽጢ 3ተ ሰሙን እንተዘይከፊልናዮ፣ ክሳብ ሕሳብና ንዓጹ፣ ከም መቕጻዕቲ ወለድ (ማለት interest) ክንከፍል ንጅምር።      እምበኣርከስ፣ ሓደ ብክረዲት ካርድ ጌሩ ዝኸፍል ሰብ፣ ብተዘዋዋሪ መንገዲ፣  ልቓሕ ካብ ባንክ ክወስድ ዝመረጸዩ። ከምኡ እንተኾይኑ ደኣ፣ ንክረዲት ካርድ ልዕሊ ካልእ ዓይነት ልቓሕ ሓደገኛ ዝገብሮ ደኣ እንታይዩ? እቲ ቀዳማይ ምኽንያት፣   መጠን ወለድ *ማለት interest rate* ናይ ክረዲት ካርድ ኣዝዩ ልዑልዩ። ኣብ መብዛሕትኡ ካልእ ልቓሕ ዝኽፈል ዓመታዊ ወለድ ትሕቲ 10% ክኸውን ከሎ፣ በንጻሩ ኣብ ክረዲት ካርድ ዝኽፈል ዓመታዊ ወለድ ልዕሊ 20% ክኸውን ይኽእል። እቲ ኻልኣይ ምኽንያት፣ ንባንክ ንኸፍሎ ወለድ ፣   ኣብ ካልእ ዓይነታት ልቓሕ ከምዝርአ ወርሓዊ ...

ናብ ሓደ ባንክ (Bank) ኬድና $5000 ኣብ ውሽጢ 24 ኣዋርሕ ዝምለስ ልቓሕ (loan/Kredit) ደልየ እንተኢልናዮ፣ ኩነታት ናብራና ስራሕናን ኣብ ግምት ብምእታው ንኸፍሎ ዓመታዊ መጠን ወለድ (interest rate/Zinssatz) 12%፣ ንሱ ማለት ከኣ፣ ወርሓዊ ዝኽፈል $235.37 በለና። እዚ ኣሃዝ ብኸመይ ከምዝመጸ ብቐሊሉ ክርዳኣና ዘይከኣል ይመስል። እንተኾነ ግን፣ ኣብዚ ጽሑፍ ከምንርእዮ፣ ነቲ ልቓሕ ክህበና ዝሓተትናዮ ባንክ ከይተጸበና ባዕልና ብቐሊሉ ክንፈልጦ ንኽእል ኢና። ነዚ ጽሑፍ ዘሰንዩ YouTube ቪድዮ፣ ከምኡውን ቀሊል ናይ ልቓሕ ካልኩሌተርን ምርኣይ ሓጋዚዩ። ኣብ ብዙሓት ሃገራት ዝውቱር ዝኾነ ናይ ባንክ ልቓሕ ንርአ። እቲ ዝቐለለ ውዕል ልቓሕ 4 መለክዒታት ዝሓዘለዩ። 1ይ ብዝሒ ልቓሕ፣ 2ይ ንውሓት ውዕል፣ ማለት ዕዳና ንምኽፋል ዝወስደልና ጊዜ፣ 3ይ መጠን ወለድ፣ ማለት interest rate/Zinssatz፣ ኣብቲ ውዕል ብሚእታዊት ዝጸሓፍ ኮይኑ፣ ወለድ ሓደ ካብ ምንጭታት ኣታዊ ናይ ባንክታትዩ። 4ይ ኣከፋፍላ ዕዳ፣ ንኣብነት ወርሓዊ እንተኾይኑ፣ ኣብ ንፍስ ወከፍ ወርሒ፣ ክፋል ናይ ልቓሕና ወለድ ወሲኽና ንባንክ ንኽፍሎ መጠን ገንዘብ ይውስን።  ኣብነት ዝኾኑ ቁጽርታት ንውሰድ። 1ይ ብዝሒ ልቓሕ $5000፣ 2ይ ልቓሕ ኣብ ውሽጢ 24 ኣዋርሕ ከፊልና ንውድኦ፣ 3ይ ብተወሳኺ ንኸፍሎ መጠን ወለድ ዓመታዊ 12% ኮይኑ፣ እዚ ማለት ወርሓዊ መጠን ወለድ 1%፣ 4ይ ንኣከፋፍላ ዕዳ ዝምልከት፣ ን24 ኣዋርሕ ዝኸይድ፣ ወርሓዊ $235.37 ንባንክ ንኸፍል። ገሊኡ ናይዚ ክፍሊት ንመልሶ ልቓሕ ኮይኑ፣ እቲ ዝተረፈኸኣ ወለድዩ። ብዛዕባቲ ልቓሕ ሓፈሻዊ ስእሊ ክንወሰድ ምእንታን ንልቅሖ ገንዘብ ምስ ንመልሶ ዕዳ ነነጻጽር። ብመ...